Lịch Sử Chiến Tranh Trung Đông

Dòng Thời Gian

Các cuộc xung đột chính từ 1948 đến nay

1948 – 1949

Israel – Ả Rập

Chiến tranh Ả Rập – Israel lần I

Israel tuyên bố độc lập, 5 quốc gia Ả Rập lập tức tấn công. Kết thúc với thắng lợi của Israel, 700.000 người Palestine phải rời bỏ nhà cửa (Nakba).

~14.400
Thương vong

15 tháng
Thời gian

6 quốc gia
Tham chiến

1956

Kênh đào Suez

Khủng hoảng Suez

Ai Cập quốc hữu hóa kênh đào Suez. Israel, Anh, Pháp tấn công Ai Cập nhưng bị Mỹ và Liên Xô gây áp lực buộc rút quân.

~3.200
Người thiệt mạng

7 ngày
Giao tranh chính

1967

Israel – Ả Rập

Chiến tranh 6 ngày

Israel tấn công phủ đầu Ai Cập, Jordan, Syria. Trong 6 ngày chiếm toàn bộ Bờ Tây, Gaza, Sinai, Cao nguyên Golan — thay đổi bản đồ Trung Đông tới tận ngày nay.

~14.000
Người thiệt mạng

6 ngày
Thời gian

3x lãnh thổ
Israel chiếm

1973

Israel – Ả Rập

Chiến tranh Yom Kippur (Chiến tranh tháng 10)

Ai Cập và Syria bất ngờ tấn công Israel vào ngày lễ Yom Kippur. Cuộc chiến dẫn đến khủng hoảng dầu mỏ toàn cầu 1973 khi các nước Ả Rập cấm vận dầu.

10.000 – 21.000
Người thiệt mạng

19 ngày
Thời gian

1980 – 1988

Iran – Iraq

Chiến tranh Iran – Iraq

Saddam Hussein xâm lược Iran. 8 năm chiến tranh tiêu hao khốc liệt với việc sử dụng vũ khí hóa học. Không bên nào giành chiến thắng. Đây là một trong những cuộc chiến đẫm máu nhất thế kỷ 20.

500.000 – 1.000.000
Người thiệt mạng

8 năm
Thời gian

Hòa
Kết quả

1990 – 1991

Vùng Vịnh

Chiến tranh Vùng Vịnh (Gulf War I)

Iraq xâm lược Kuwait. Liên minh 34 quốc gia do Mỹ dẫn đầu giải phóng Kuwait trong 100 giờ. Lần đầu thế giới theo dõi chiến tranh trực tiếp qua TV.

~25.000 – 75.000
Thiệt mạng (Iraq)

~475
Quân đồng minh tử trận

6 tuần
Chiến dịch mặt đất

2003 – 2011

Mỹ – Iraq

Chiến tranh Iraq (Gulf War II)

Mỹ xâm lược Iraq với lý do "vũ khí hủy diệt hàng loạt" — sau đó không tìm thấy. Saddam Hussein bị hành quyết. Cuộc chiến tạo khoảng trống quyền lực, dẫn đến sự nổi lên của IS sau này.

185.000 – 209.000
Thường dân Iraq thiệt mạng

4.431
Lính Mỹ tử trận

8 năm
Thời gian

$2 nghìn tỷ
Chi phí Mỹ

2011 – nay

Nội chiến Syria

Bắt nguồn từ Mùa xuân Ả Rập. Chiến trường phức tạp với Assad, phe nổi dậy, IS, người Kurd, Mỹ, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ đồng thời tham chiến. Hơn 12 triệu người phải di dời.

300.000 – 500.000
Người thiệt mạng

12M+
Người tị nạn/di dời

13+ năm
Kéo dài

2014 – 2019

IS / Daesh

Cuộc chiến chống Nhà nước Hồi giáo (ISIS)

IS kiểm soát lãnh thổ bằng Iraq và Syria. Liên minh quốc tế và các lực lượng địa phương mất 5 năm để đánh bại về mặt lãnh thổ.

~100.000
Chiến binh IS bị tiêu diệt

~8 triệu km²
Lãnh thổ đỉnh cao

7/10/2023 – 1/2025

Israel – Hamas – Gaza

Chiến tranh Gaza

Hamas tấn công Israel ngày 7/10/2023, giết 1.200 người và bắt 253 con tin. Israel phản công toàn diện vào Gaza. Cuộc chiến kéo dài 15 tháng, gây ra thảm họa nhân đạo và làm bùng phát toàn khu vực.

~75.200
Tử vong bạo lực (Gaza)

1.200
Israel thiệt mạng 7/10

171.000+
Người bị thương

56%
Phụ nữ/trẻ em/người già

13 – 24/6/2025

Israel – Iran

Chiến tranh 12 ngày (Israel – Iran lần I)

Israel tấn công các cơ sở hạt nhân Iran. Iran đáp trả với hơn 550 tên lửa đạn đạo và 1.000+ drone. Mỹ ném bom 3 cơ sở hạt nhân Iran. Ngừng bắn ngày 24/6.

1.190
Thiệt mạng tại Iran

29
Thiệt mạng tại Israel

12 ngày
Thời gian

550+ tên lửa
Iran phóng

28/2/2026 – NGÀY THỨ 57 (26/4/2026) · CEASEFIRE GIA HẠN · S&P ATH · VÒNG 2

🔴 ĐANG DIỄN RA

Chiến dịch "Operation Epic Fury" — Mỹ & Israel vs Iran

28/2/2026: Mỹ–Israel phát động Operation Epic Fury. Khamenei bị giết ngay đêm đầu. 8/4 (Ngày 40): CEASEFIRE 2 tuần — Hormuz mở · Brent –16% · Dow +1.325đ. 12/4: Islamabad vòng 1 thất bại (21 giờ · gãy vì hạt nhân) → Trump tuyên bố blockade hải quân. 16/4: Israel–Lebanon truce 10 ngày. 17/4: Iran mở Hormuz → Brent –11%. 18/4: Iran đóng lại vì Mỹ không bỏ blockade. 19/4: Iran tấn công tanker + Mỹ chiếm tàu Iran (WTI +7%). 21/4: Trump gia hạn ceasefire sát deadline (Iran "fractured"). 22/4: Iran chiếm 2 tàu Hormuz (WH: không vi phạm). 23/4: Vòng 2 Islamabad — Vance + Witkoff + Kushner vs Iran. 24–26/4: S&P 500 ATH 7.137 · Dow 49.490 · Nasdaq kỷ lục · đã xóa hoàn toàn thiệt hại chiến tranh. Brent ~$90 từ đỉnh $119.50. FT: $2.3B insider trading dầu 3 lần trước thông báo Trump.

S&P ATH 7.137
Dow 49.490 · Nasdaq kỷ lục · xóa thiệt hại chiến tranh

Ceasefire gia hạn
21/4 Trump extend · Iran fractured · Pakistan request

Vòng 2 Islamabad
23/4 Vance + Witkoff + Kushner · đang đàm phán

Iran chiếm 2 tàu
22/4 Majestic X + 1 tàu · WH: không vi phạm

Brent ~$90
–25% từ đỉnh $119.50 · market pricing deal

FT: $2.3B insider
3 lần trước thông báo Trump · đang điều tra

🛢️ Nguồn Cung Dầu Bị Ảnh Hưởng Qua Các Cuộc Chiến Số triệu thùng/ngày bị gián đoạn — so sánh lịch sử

1973

Cấm vận OPEC — Yom Kippur

CẤM VẬN

~5.5 Triệu thùng/ngày bị cắt

5% sản lượng thế giới

OAPEC cắt giảm 5% sản lượng toàn cầu và cấm xuất khẩu sang Mỹ, Hà Lan, Nhật, Anh, Canada. Kéo dài đến 3/1974. Đây là sự gián đoạn cố ý — không chỉ vật lý — và là duy nhất trong lịch sử. Kết quả: suy thoái toàn cầu kéo dài 6 năm.

1979

Cách mạng Iran

CÁCH MẠNG

~4.8 Triệu thùng/ngày

7% sản lượng thế giới

Sản lượng Iran sụt giảm 4.8 triệu thùng/ngày — tương đương 7% tổng sản lượng thế giới lúc bấy giờ. Gây ra "Cú sốc dầu lần 2", giá dầu tăng gấp đôi từ $15 lên $39/thùng trong 1978–1981.

1990

Chiến tranh Vùng Vịnh I — Iraq xâm lược Kuwait

CHIẾN TRANH

~4.3 Triệu thùng/ngày

~7% sản lượng thế giới

Iraq (~2.9M bpd) + Kuwait (~1.4M bpd) gần như biến mất khỏi thị trường. Saudi Arabia tăng sản lượng để bù đắp một phần. Khi Desert Storm nổ súng thắng nhanh, nguồn cung phục hồi trong vài tuần.

2003

Chiến tranh Iraq II

CHIẾN TRANH

~2.2 Triệu thùng/ngày (tạm thời)

~2.5% sản lượng thế giới

Sản lượng Iraq giảm tạm thời. Gián đoạn không nghiêm trọng vì Mỹ kiểm soát nhanh các mỏ dầu miền Nam. Nguồn cung phục hồi trong vài tháng, sau đó Iraq tăng khai thác dưới sự quản lý của liên quân.

2019

Drone tấn công Aramco (Saudi Arabia)

TẤN CÔNG ĐIỂM

5.7 Triệu thùng/ngày (tạm thời 1 tuần)

5% sản lượng thế giới — phục hồi 2 tuần

Mất tạm thời 5.7 triệu thùng/ngày (~5% nguồn cung toàn cầu), khiến giá tăng 18% trong một ngày. Tuy nhiên Saudi Arabia phục hồi sản xuất chỉ trong 2 tuần, giá dầu về mức cũ. Đây là ví dụ điển hình: gián đoạn vật lý nhưng ngắn hạn.

3/2026

Operation Epic Fury — Phong tỏa Eo Hormuz 🔴

ĐANG DIỄN RA

16–20 Triệu thùng/ngày bị chặn

🔴 ~20% sản lượng thế giới — LỚN NHẤT LỊCH SỬ

Theo dữ liệu Kpler, khoảng 16 triệu thùng dầu và sản phẩm dầu mỏ/ngày đã ngừng chảy qua eo Hormuz — mức gián đoạn lớn nhất trong lịch sử hiện đại. Với thiệt hại tại các cơ sở sản xuất và biện pháp phòng ngừa, khoảng 9 triệu thùng/ngày đã bị rút khỏi thị trường — dẫn tới tình trạng thiếu hụt cực độ. Tuyến tắt thay thế chỉ bù được 7–8 Mbd, không đủ bù phần còn lại.

🗺️ Eo biển Hormuz — Tại sao quan trọng đến vậy?

Lưu lượng qua Hormuz

Dầu thô + sản phẩm~20 triệu bpd

% thương mại dầu TG~20%

LNG từ Qatar~20% xuất khẩu LNG TG

Chiều rộng eo biển~55 km

Luồng tàu thuyền2 làn × 3.2 km

Quốc gia xuất khẩu qua Hormuz

🇸🇦 Saudi Arabia~6–7 Mbd

🇮🇶 Iraq~3.5 Mbd (85–90% sản lượng)

🇦🇪 UAE~2.5 Mbd

🇰🇼 Kuwait~1.7 Mbd

🇮🇷 Iran~1.6 Mbd (chủ yếu → Trung Quốc)

Quốc gia nhập khẩu phụ thuộc nhất

🇨🇳 Trung Quốc~80% dầu Iran + Gulf lớn

🇮🇳 Ấn Độ~60% dầu từ Trung Đông

🇯🇵 Nhật Bản~90% dầu từ Trung Đông

🇰🇷 Hàn Quốc~70% dầu từ Trung Đông

🇻🇳 Việt NamDầu thô nhập phần lớn Gulf

Tuyến tắt thay thế (hạn chế)

Đường ống Petroline (SA)~5 Mbd

Đường ống Habshan-Fujairah (UAE)~1.5 Mbd

Tổng bypass khả dụng~7 Mbd (vs 16–20 Mbd)

Thiếu hụt không bù được~9–13 Mbd

⚡ Tác động cụ thể 2026 — Ngày thứ 57 · 26/4/2026

🇶🇦 Qatar — LNG + Năng lượng · Ngày 57 (26/4)

Ras Laffan (26/4)Force majeure kéo dài · Rystad: tái thiết >$25B · LNG công suất –17% · mất nhiều tháng-năm

LNG xuất khẩu Qatar~30% công suất · CEO: "3–5 năm sửa xong" · Úc + Mỹ đang thay thế cho châu Âu

Giá LNG Singapore (26/4)Vẫn cao +140% vs trước chiến · IEA: EU còn ~5 tuần jet fuel · khẩn cấp hơn

Pakistan (26/4)Vừa tổ chức Islamabad vòng 2 (23/4) · PM Sharif được cả 2 bên tin tưởng

Philippines (26/4)Thị trường điện vẫn khủng hoảng · đình chỉ WESM tiếp · nhập từ Úc LNG giá cao

🌍 Vùng Vịnh — Tình trạng năng lượng (26/4)

🇸🇦 Saudi — Yanbu pipeline7 Mbd bypass Hormuz → Red Sea · hoạt động tối đa · đang cân nhắc mở rộng

🇦🇪 UAE — Fujairah pipeline1.5 Mbd → Arabian Sea · không cần Hormuz · hoạt động bình thường

🇶🇦 GCC sản xuất (26/4)Tổng giảm –8 Mbd vs trước chiến · 400 tàu loaded vẫn mắc kẹt chờ Hormuz mở

🇰🇼 Kuwait + 🇧🇭 BahrainHạ tầng bị hư hại · lọc dầu một phần · phụ thuộc Yanbu bypass

22/4: Iran chiếm 2 tàu HormuzMajestic X (Guyana) + 1 Mediterranean · WH: không vi phạm ceasefire · đang thương lượng

📦 Dự trữ chiến lược — Ngày 57 (26/4)

IEA — đã xả412M thùng · kỷ lục · = 4 ngày TG · không cạn vì alternatives + demand –1.5 Mbd

SPR Mỹ (26/4 ước tính)~19 ngày · US exports + Saudi bypass + demand –1.5 Mbd Q2 giảm tốc cạn kiệt

IEA EU jet fuel (26/4)~5 tuần còn lại · sắp tới ngưỡng khủng hoảng · cần Hormuz mở trước T6/2026

Ấn Độ (26/4)Đủ dự trữ từ Nga + Mỹ · tích cực mua VLCC Mỹ · không khủng hoảng

Hàn Quốc (26/4)$68B bình ổn · tiết kiệm điện · vẫn 26+ tàu dầu mắc kẹt · theo dõi đàm phán

📈 Hưởng lợi — Ngày 57 (26/4)

🇺🇸 US crude exports ~5 Mbd T4VLCCs → Gulf Coast · record exports · LNG Sabine Pass full · Châu Á + EU mua mạnh

🇺🇸 Exxon/Chevron (26/4)Q1 record revenues · Energy S&P +20%+ YTD · Brent ~$90 vẫn cao hơn pre-war ~$72

🇺🇸 Lockheed · Raytheon · RTX+20–30% từ 28/2 · đơn hàng tên lửa + phòng thủ kỷ lục · vẫn cao sau ceasefire

🇷🇺 Nga (26/4)Bán dầu ~$85–90 vs giá trần $60 · TQ + Ấn Độ mua nhiều · "thắng duy nhất"

🇲🇾 Malaysia · 🇦🇺 Úc (LNG)Úc thay Qatar cho EU châu Âu · Malaysia +15% xuất khẩu · LNG vẫn +140% giá

⚠️ Kịch bản Nguồn Cung Dầu — Thực tế vs Dự báo (26/4/2026 — Ngày 57 · Brent $105 · Bế tắc Hormuz)

✔ ĐÃ XẢY RA Tuần 1–2 (28/2–13/3)

🔴 Dự báo: Dầu vượt $100. Jet fuel khan hiếm. Diesel +20–30%.

✅ Thực tế: Brent chạm $119.50 (9/3) → $100.46 (12/3). Diesel EU +28%. Jet fuel Á +35%. IEA xả 400M thùng. Vượt dự báo về tốc độ tăng.

✔ ĐÃ XẢY RA Tuần 3–6 (14/3–15/4)

🔴 Dự báo cũ: Cạn dự trữ toàn cầu. SPR chỉ còn 30–40 ngày. Suy thoái bắt đầu.

✅ Thực tế — Tái cơ cấu nguồn cung:
🟢 Mỹ: VLCCs → Gulf Coast · 5 Mbd xuất khẩu T4
🟢 Saudi Yanbu bypass: 7 Mbd qua Red Sea
🟢 UAE Fujairah bypass: 1.5 Mbd Arabian Sea
🟢 Nga + Úc LNG: ~2–3 Mbd thay thế
⚠️ Tổng alternatives: ~14–17 Mbd vs 20 Mbd cần → thiếu ~3–6 Mbd (nhỏ hơn dự báo 16 Mbd rất nhiều)
SPR còn ~23 ngày vì demand destruction –1.5 Mbd Q2 (IEA). Không cạn dự trữ — chỉ GIÁ CAO.

🟡 ĐANG DIỄN RA Ngày 46 · 15/4/2026

🔴 Dự báo cũ: Không có dầu thay thế. 1973 tái diễn. Suy thoái sâu.

💡 Thực tế mới — không phải "thiếu dầu" mà là "giá cao":
⚠️ Brent Q1 +94% · WTI $91–104 dao động · Brent ~$95/15/4
⚠️ IEA: demand –1.5 Mbd Q2 (giá cao → tiêu thụ ít hơn tự động)
⚠️ Ras Laffan 17% LNG mất · tái thiết >$25B · EU LNG từ Úc + Mỹ
🟢 Dự trữ các nước VẪN DUY TRÌ nhờ alternatives + demand destruction
🟢 Hàn Quốc $68B bình ổn · Nhật xả stockpile · Ấn Độ đủ từ Nga + Mỹ
Kết luận: Khủng hoảng GIÁ, không phải khủng hoảng KHAN HIẾM cấp tính. Nhưng nếu ceasefire vỡ 21/4 → leo thang → kịch bản khan hiếm mới xuất hiện.

🔮 KỊCH BẢN >21/4 Sau ceasefire hết hạn

🟢 Vòng 2 thành: Hormuz mở dần → Brent $70–80 EOY · dự trữ phục hồi · T7 traffic bình thường · tái thiết hạ tầng bắt đầu

🟡 Blockade + stalemate: Giá cao dai dẳng $90–100 · TQ/Ấn Độ điều chỉnh dần · alternatives ~17 Mbd · không recession nhưng lạm phát kéo dài đến 2027

🔴 Ceasefire vỡ 21/4: Iran đánh desalination/power grid → cú sốc thứ 2 · Brent $120+ · demand destruction sâu hơn · recession toàn cầu · dự trữ có thể cạn T3/2027

NGÀY 57 / 26/4/2026 — BẾ TẮC HORMUZ · BRENT $105 · CEASEFIRE VÔ THỜI HẠN 📌 S&P ATH · Brent $90 · market pricing in deal

Ngày 46

Ngày 1 (28/2) ▼ Ngày 40 · CEASEFIRE ▼ Ngày 52 · hết hạn → gia hạn Ngày 60 — nếu leo thang Ngày 90 — recession?

📈 Giá Dầu Qua Các Cuộc Chiến Biến động giá dầu thô Brent/WTI khi xảy ra xung đột

1973

Yom Kippur +
Cấm vận OPEC

$2.90/thùng → $11.65/thùng +302%

OPEC cắt sản lượng xuống còn 25% trong tháng 12/1973. Đây là cuộc khủng hoảng dầu mỏ đầu tiên — kéo dài nhiều năm, kéo theo lạm phát và suy thoái toàn cầu.

1980

Chiến tranh
Iran – Iraq

$30/thùng → ~$40/thùng +33%

Giá tăng ban đầu do lo ngại nguồn cung từ 2 nước xuất khẩu lớn. Tuy nhiên ổn định trở lại do OPEC bù đắp sản lượng, sau đó dầu giảm mạnh vào giữa thập kỷ 80.

1990

Chiến tranh
Vùng Vịnh I

$21/thùng → $41/thùng +95%

Iraq xâm lược Kuwait 2/8/1990. Dầu đạt đỉnh $41 vào tháng 10. Khi Desert Storm nổ súng 17/1/1991, dầu lao dốc hơn $10 trong một ngày (-33%), rồi nhanh chóng về ~$20.

2003

Chiến tranh
Iraq II

$25/thùng → $40 → $21/thùng Giảm khi chiến

Giai đoạn chuẩn bị xâm lược (cuối 2002) đẩy dầu từ $25 lên $40. Ngay sau khi Mỹ tấn công 20/3/2003, dầu rớt mạnh về $21.44 — thị trường nhận ra chiến tranh được kiểm soát nhanh.

10/2023

Chiến tranh
Gaza

$84/thùng → $90 → $72/thùng +7% rồi giảm

Hamas tấn công 7/10/2023: dầu Brent nhảy từ $84 lên $90. Sau đó giảm dần về $72 (đầu 2025) khi thị trường đánh giá xung đột không trực tiếp ảnh hưởng nguồn cung.

3/2026

Mỹ–Israel
vs Iran 🔴

$66–70/thùng → $105.33/thùng Brent 25/4 · +16% trong tuần · WTI $94.88 · bế tắc Hormuz 🔴 NGÀY THỨ 57 · BRENT $105 · BẾ TẮC HORMUZ

28/3 (Ngày 28): Brent ~$106 ngày 26/3 — +60% từ 28/2. Thị trường "spooked" dù Trump gia hạn 10 ngày đến 6/4. Yo-yo đầy đủ: $70 (28/2) → $119.50 đỉnh (9/3) → $79 → $115 → $99.94 đáy (23/3) → $106 (26/3). OECD: G20 lạm phát 4% (+1.2%). Goldman: $110 TB T3–T4. Xăng Mỹ lần đầu giảm từ 28/2. EPA: E15 + E10 từ 1/5. Tangsiri bị giết — Tư lệnh HQ IRGC phong tỏa Hormuz. Hormuz traffic –90%. Iran cho TQ/Ấn Độ/Nga/Hàn qua với phí.

📊 Tóm tắt: Phản ứng giá dầu theo loại xung đột

Cấm vận / Phong tỏa nguồn cung

1973 OPEC Embargo+302% kéo dài

2026 Hormuz phong tỏa+13% (đang leo thang)

Mức nguy hiểm nhấtẢnh hưởng lâu dài

Xâm lược / Chiến tranh trực tiếp

1990 Kuwait bị xâm lược+95% → về $20

2003 Iraq War+60% → giảm khi nổ súng

Đảo chiều nhanhKhi chắc thắng

Xung đột giới hạn / Cục bộ

2023 Hamas – Gaza+7% rồi giảm

2025 Israel – Iran 12 ngàyTác động vừa phải

Thị trường bình tĩnh hơnPhục hồi trong tuần

🛢️ Nhận định Cung Dầu Thực Tế — Ngày 57 · 26/4/2026 Không phải khủng hoảng khan hiếm — khủng hoảng GIÁ

✅ TẠI SAO DỰ TRỮ KHÔNG CẠN

🟢 Mỹ xuất khẩu ~5 Mbd T4 — VLCCs đổ về Gulf Coast · record lịch sử · Châu Á + EU mua mạnh

🟢 Saudi Yanbu 7 Mbd bypass — East-West pipeline → Red Sea · không cần Hormuz · đang cân nhắc mở rộng

🟢 UAE Fujairah 1.5 Mbd bypass — → Arabian Sea · hoạt động 100%

🟢 Demand destruction –1.5 Mbd Q2 — giá cao tự cắt cầu · IEA xác nhận · giảm áp lực khoảng thiếu

🟢 Nga + Úc LNG — ~2–3 Mbd thay Qatar force majeure · Úc thay EU

📊 Tổng alternatives: ~14–17 Mbd vs 20 Mbd cần → khoảng thiếu thực tế ~3–6 Mbd
(Dự báo cũ: thiếu 16 Mbd — sai ~3× vì không tính được alternatives)

⚠️ VẪN CÒN RỦI RO & GIÁ CAO DÀI HẠN

🔴 Hormuz vẫn đóng thực tế ngày 57 — 1–5 tàu/ngày vs 150+ bình thường · Iran mines mất dấu

🔴 EU jet fuel ~5 tuần còn lại — IEA Birol cảnh báo · hủy chuyến bay nếu không mở sớm

🔴 Ras Laffan LNG –17% — Qatar tái thiết $25B+ · mất nhiều tháng-năm phục hồi

🔴 400 tàu loaded mắc kẹt — dù deal hôm nay: T7/2026 mới traffic bình thường

🟡 SPR còn ~19 ngày (26/4) — giảm từ 38 ngày (27/3) nhưng không cạn vì alternatives

📊 Brent Q1 +94% kỷ lục lịch sử · Q2 dao động $83–104 · thị trường đang pricing deal
Johnston: "Post-deal Brent $80–90 range — không về $70 vì physical bottleneck T7"

📈 NHẬN ĐỊNH GIÁ DẦU PHÍA TRƯỚC

🟢 Kịch bản Deal (Islamabad thành):
Brent –$10–20 ngay (hot money) → $80–90 range ổn định · T7/2026 traffic bình thường · Brent $75–85 EOY 2026

🟡 Kịch bản Stalemate (đàm phán kéo dài):
Brent $85–100 · EU jet fuel crisis leo thang · demand destruction sâu hơn · lạm phát kéo dài 2027

🔴 Kịch bản Leo thang (đàm phán vỡ):
Iran đánh desalination → cú sốc thứ 2 · Brent $110–130 · EU crisis cấp tính · recession Q3/2026

Lưu ý: FT phát hiện $2.3B insider trading dầu trước 3 thông báo Trump → thị trường có thể biết trước mỗi bước đi

⚖️ BẢNG CÂN ĐỐI CUNG – CẦU DẦU TOÀN CẦU (Ngày 57 · 26/4/2026)

NGUỒN THAY THẾ HORMUZ

🇺🇸 Mỹ exports (VLCCs)~5.0 Mbd

🇸🇦 Saudi Yanbu bypass7.0 Mbd

🇦🇪 UAE Fujairah bypass1.5 Mbd

🇷🇺 Nga (vẫn bán)~2.0 Mbd

🇦🇺 Úc LNG (thay Qatar)~1.5 Mbd

Demand destruction Q2–1.5 Mbd

Tổng thay thế hiệu quả~18 Mbd

THIẾU HỤT & TRƯỚC CHIẾN TRANH

Lưu lượng Hormuz trước chiến~20 Mbd

Thiếu hụt thực tế hiện tại~2–4 Mbd

Dự báo ban đầu (sai)16 Mbd thiếu

SPR Mỹ còn lại~19 ngày

EU jet fuel còn lại~5 tuần

Tích lũy thiếu hụt (57 ngày)>500M barrels

Kết luậnGIÁ CAO, không khan hiếm

💡 KẾT LUẬN PHÂN TÍCH — TẠI SAO THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN ATH DÙ CHIẾN TRANH?

① Mỹ không phụ thuộc Hormuz — US là largest oil producer TG · thậm chí hưởng lợi xuất khẩu 5 Mbd với giá $90+/barrel
② AI/tech secular không bị ảnh hưởng — S&P 500 = 32% tech · Nvidia/Alphabet/TSMC không có Hormuz exposure đáng kể
③ Lịch sử xác nhận (RBC/LPL) — 70% thị trường cao hơn sau 1 năm chiến sự · chỉ 1973+1990 kéo dài · pattern "buy the dip" được học từ Trump 1.0
④ Market pricing in ceasefire deal — Brent đã giảm từ $119 về $90 · S&P +12% từ đáy 30/3 · "forced buying" algorithms
⚠️ Rủi ro: Cook/CFR: "Iran có leverage Hormuz lớn hơn trước chiến tranh — thị trường đang optimistic quá · nếu đàm phán vỡ → correction mạnh"

So Sánh Thương Vong

Số người thiệt mạng trong các cuộc xung đột lớn

Iran – Iraq (1980–88)

750.000

Nội chiến Syria (2011–)

400.000

Chiến tranh Iraq/Mỹ (2003–11)

~200.000

Chiến tranh Gaza (2023–25)

75.200

Chiến tranh 6 ngày (1967)

14.000

Chiến tranh Ả Rập–Israel (1948)

14.400

Yom Kippur (1973)

~15.000

Chiến tranh 12 ngày (2025)

1.190

Iran vs Mỹ–Israel (2026–nay)

1.230+ 🔴

Thống Kê Cuộc Chiến Hiện Tại · 26/4/2026

Số liệu cập nhật từ nguồn tin quốc tế

Operation Epic Fury — Ngày thứ 57 · 26/4/2026 🔴 BẾ TẮC HORMUZ · CEASEFIRE VÔ THỜI HẠN · Brent $105

28/02/2026 → nay · Ceasefire gia hạn vô thời hạn (chờ Iran gửi đề xuất thống nhất) · Brent $105.33 (25/4) +16% trong tuần · WTI $94.88 · Iran FM Araghchi đến Islamabad nhưng "chưa có đàm phán chính thức" · S&P ATH 7.137 · Dow 49.490 · Nasdaq kỷ lục · Lebanon truce gia hạn +3 tuần · EU jet fuel ~5 tuần · Blockade hải quân tiếp tục · FT: $2.3B insider trading dầu 3 lần

⚔️ Thương vong tổng kết 57 ngày — 26/4/2026

🇮🇷 Iran (tổng 40 ngày)2.000+ tử vong · 30.000+ bị thương · 120+ di sản lịch sử hư hại

🇱🇧 Lebanon (tổng)1.497+ tử vong · 57 nhân viên y tế · Israel vẫn đánh Lebanon sau ceasefire

🇮🇱 Israel (tổng)19+ thiệt mạng · 5.229+ bị thương · Houthis tiếp tục tấn công

🇺🇸 Lính Mỹ tử trận13 tử trận · chi phí >$18 tỷ (19/3) · Pentagon xin thêm $200B

🌍 Gulf dân thường (CNN)30+ chết · phần lớn lao động nhập cư · Kuwait: 307 TL + 616 drone từ 28/2

🇮🇷 Iran: 5.000+ drone (JINSA)2.100+ tên lửa đạn đạo · 50+ cruise missiles · từ 28/2 đến 8/4 (ceasefire)

💰 CENTCOM: >10.000 mục tiêu92% hải quân Iran lớn bị phá · hầu hết launcher TĐ vô hiệu

🎯 Sự kiện quân sự nổi bật — 57 ngày

🔴 Khamenei bị giết (28/2)Lãnh tụ tối cao Iran thiệt mạng ngay đêm đầu · con trai Mojtaba kế vị

🔴 Tangsiri bị giết (26/3)Tư lệnh Hải quân IRGC · người chỉ huy phong tỏa Hormuz · Bandar Abbas

🔴 Makram Atimi bị giết (2/4)Tướng tên lửa đạn đạo trung tâm Iran + nhiều tiểu đoàn trưởng · Kermanshah

🔴 Cầu B1 Tehran–Karaj sập (2/4)Cầu cao nhất Trung Đông sụp đổ · 8 chết · 95 bị thương

🇾🇪 Houthis vào cuộc (28/3)Yemen tấn công Israel lần đầu từ 10/2025 · 3 đợt tên lửa đạn đạo

🌊 Hormuz mở (17/4) → đóng lại (18/4)Iran mở vì Lebanon truce → Brent –11% → đóng lại 18/4 vì Mỹ không bỏ blockade

🚢 Marines chiếm tàu Iran (19/4)US Navy bắn + chiếm container ship Iran ở Gulf of Oman · WTI +7% $89.61

🛢️ Hormuz & Năng lượng — Tổng kết 57 ngày

🌊 Hormuz 21/4 (vẫn đóng thực tế)Blockade + Iran mines mất dấu · 17/4 mở → 18/4 đóng · 19/4 chiếm tàu

🛢️ Brent yo-yo 57 ngày$70→$119.50(9/3)→$94(8/4)→$104(12/4)→$83(17/4)→$101(22/4)→$105(25/4)

🏆 Brent Q1/2026+94% — kỷ lục quý lớn nhất lịch sử · ULSD +101%

IEA: nguồn cung –8 Mbd tháng 3Lớn nhất lịch sử · 400M thùng xả = chỉ 4 ngày tiêu thụ toàn cầu

Xăng Mỹ (26/4)>$4/gallon · California >$5 · LNG Singapore +140% · phân bón urea +50%

IEA EU jet fuel (16/4)~6 tuần còn lại · nguy cơ hủy chuyến bay · khủng hoảng nhiên liệu hàng không

Alternatives vs 20 Mbd cầnMỹ 5 + Saudi 7 + UAE 1.5 + Nga + Úc ≈ 14–17 Mbd · thiếu ~3–6 Mbd · giá cao

🚨 Ceasefire hết hạn — 21/4 · 8pm ET hôm nay

Trump 20/4"Ceasefire ends Wednesday evening · highly unlikely to extend nếu không có deal trước"

Iran FM 20/4"Không có kế hoạch đàm phán for now" · Iran chưa xác nhận cử phái đoàn

19/4: Chiếm tàu → trở ngại thêmIran đe dọa trả thù · nghi ngờ liệu Tehran có tới talks sau khi tàu vừa bị chiếm

Vance chuẩn bị bay PakistanNguồn CNN · nhưng Iran im lặng · kịch bản deal sát giờ vẫn có thể

Bất đồng cốt lõi chưa giải quyết1. Hạt nhân · 2. Lebanon · 3. Tài sản Iran đông cứng · 4. Blockade vs Hormuz control

Hormuz 17→18/4: mở rồi đóng lạiIran mở vì Lebanon truce (–11% dầu) → Mỹ không bỏ blockade → Iran đóng lại → đảo chiều

Nếu ceasefire vỡ hôm nayChiến tranh tái khai hỏa → Brent $110–120 · EU jet fuel crisis · recession nguy cơ cao

🛢️ US Oil Boom + Insider Trading — 22–26/4

FT: Insider trading dầu (3 lần)$580M (23/3) + $950M (7/4) + $750M (17/4) bets dầu giảm · trước mỗi thông báo Trump · đang điều tra

US 5 Mbd exports + Saudi 7 + UAE 1.5Alternatives ~14–17 Mbd · market không bị khủng hoảng thiếu dầu · chỉ giá cao

Iraq xuất qua Syria (overland)Iraq dùng đường bộ Syria xuất dầu vì Hormuz · mới lạ chưa từng có trong lịch sử

Saudi Yanbu 7 + UAE 1.5 MbdGulf bypass Hormuz = 8.5 Mbd · hoạt động tối đa · đang cân nhắc mở rộng

SPR Mỹ (26/4 ước tính)Còn ~19 ngày · demand destruction –1.5 Mbd Q2 giảm tốc cạn kiệt · không khủng hoảng

IEA EU jet fuel ~5 tuần (26/4)Birol: EU jet fuel khủng hoảng trong vài tuần nếu Hormuz không mở · hủy chuyến hàng không

Johnston: post-deal $80–90 range"Deal → –$10–20 ngay nhưng physical bottleneck → Brent $80–90 range, không về $70"

🚨 Hormuz — Thực trạng & 3 kịch bản (26/4)

🔴 Kịch bản A: Đàm phán vỡVòng 2 thất bại → Blockade leo thang → Iran đánh desalination → Brent $110–120 · EU jet fuel crisis

🟡 Kịch bản B: Stalemate (đang diễn ra)Đàm phán kéo dài · Blockade + Hormuz đóng · Brent $85–95 · EU jet fuel leo thang · damage tích lũy

🟢 Kịch bản C: Deal IslamabadVòng 2 thành → Hormuz mở dần · Brent –$10–20 ngay → $80–90 range · T7 traffic bình thường

Mines → CENTCOM đang dọnIran mất dấu mines tự rải · dọn chậm · kể cả deal hôm nay: T7/2026 mới bình thường

SPR 26/4 (ước tính)~19 ngày · alternatives + demand destruction –1.5 Mbd đã giảm áp lực · không cạn kiệt

Hạ tầng cần tái thiết (Rystad)>$25 tỷ · Ras Laffan LNG –17% · desalination Iran bị hư hại · mất nhiều tháng

IMF + CFR (26/4)Kể cả deal đạt: Brent $80–90 range · World Bank Europe 2.1% đã tính · không về Goldilocks

📈 Thị trường — Biến động 17–21/4

S&P 500 ATH 7.137,90 (22/4)Đóng record · Nasdaq ATH intraday · Dow 49.490 · xóa hoàn toàn thiệt hại chiến tranh

S&P +12% từ đáy 30/3Best week since May · Nasdaq longest winning streak since 1992 · "forced buying" algorithms

Brent yo-yo 57 ngày:$70→$119.50(9/3)→$94(8/4)→$104(12/4)→$83(17/4)→$101(22/4)→$105(25/4)

Ceasefire rally 8/4 (nhìn lại)Dow +1.325đ · S&P +2.5% · Seoul +6.9% · Brent –16% — đã bị đảo chiều phần lớn

Brent Q1 kỷ lục+94% · ULSD +101% · T4 range: $83–104 · IMF: tăng trưởng TG bị ảnh hưởng kể cả deal

Johnston: deal → –$10–20 ngay"Speculative hot money tháo chạy · nhưng physical T7/2026 mới bình thường"

US shale Q1 recordExxon/Chevron · HAL · LMT/RTX +20–30% · VLCCs → Gulf Coast tiếp tục

Chỉ Số Chứng Khoán Khi Có Chiến Sự

Phản ứng của S&P 500 và thị trường toàn cầu

📚 Trung bình lịch sử — 20 sự kiện địa chính trị lớn từ 1939

–6%

Mức giảm trung bình S&P 500
sau 20 sự kiện lớn

Ngày trung bình chạm đáy
rồi bắt đầu phục hồi

Ngày trung bình
phục hồi hoàn toàn

70%

Xác suất thị trường cao hơn
sau 1 năm

+2.92%

Lợi nhuận S&P 500 TB
sau 12 tháng (từ 1939)

🔴 THỰC TẾ 2026 Operation Epic Fury · 28/2 → 26/4/2026 · Ngày thứ 57

S&P ATH

S&P 7.137,90 · Dow 49.490
Đã xóa toàn bộ thiệt hại từ chiến tranh

Ngày chiến tranh
Ceasefire gia hạn · Vòng 2 Islamabad 23/4

$105.33

Brent 25/4
+16% tuần · WTI $94.88 · bế tắc Hormuz

~5 tuần

Jet fuel EU còn lại (IEA)
Birol: nguy cơ hủy chuyến bay · cần Hormuz mở

$2.3B

FT: Insider trading dầu
3 lần trước thông báo Trump
Đang điều tra · chưa có kết quả

Xung đột	Năm	S&P 500 ngắn hạn	S&P 500 dài hạn (12 tháng)	Giá dầu	Ghi chú
Yom Kippur + Cấm vận OPEC	1973	–16.1%	–34.3% (sau 1 năm)	+302%	Tệ nhất lịch sử. Suy thoái 6 năm, lạm phát cao. Duy nhất cấm vận kéo dài.
Chiến tranh Vùng Vịnh I	1990–91	–15.9% (tháng 7–10/1990)	+26% (cuối 1991)	+95% → về $20	Giảm mạnh khi xâm lược. Khi Desert Storm thắng nhanh, thị trường bật mạnh. Hồi phục trong 260 ngày.
Tấn công 11/9	2001	–11% (tuần đầu mở cửa)	Phục hồi trong ~1 tháng	+5% → –25% (2 tuần)	Sàn NYSE đóng cửa 4 ngày. Phục hồi nhanh bất ngờ nhờ Fed bơm tiền và tâm lý đoàn kết.
Chiến tranh Iraq II	2003	Yếu trước chiến tranh	+29% cả năm 2003	+60% → giảm mạnh khi nổ súng	Nghịch lý: phục hồi ngay khi chiến tranh bắt đầu. Thị trường "mua tin đồn bán sự thật" ngược lại.
Tấn công Aramco (Drone)	2019	Gần như bằng phẳng	Không ảnh hưởng đáng kể	+14% (1 ngày)	Dầu tăng mạnh nhưng S&P kết thúc tuần gần như không đổi. Thị trường đã quen với bất ổn vùng Vịnh.
Gaza War (Hamas tấn công)	10/2023	–0.5% đến +0.3%	+32.2% (tốt nhất lịch sử sau 1 năm)	+4% → ổn định rồi giảm	Thị trường hầu như không phản ứng. Năm 2024 là năm bùng nổ AI và S&P tăng kỷ lục.
Israel – Iran 12 ngày	6/2025	~–0.8% ngắn hạn	Ổn định giữa tháng 6/2025	Tăng vừa phải	Ngắn gọn 12 ngày với ngừng bắn rõ ràng — thị trường xử lý nhanh.
Mỹ–Israel vs Iran Operation Epic Fury	28/2–nay 🟢 S&P ATH · Deal talks	28/2 N.1 Dow –1.500đ · S&P –2.8% · Kospi –4.7% 3/3 N.4 Dow –1.100đ · Nikkei –5.1% · ASX –3.9% 5/3 N.6 Dow –920đ · Kospi 🔒 CB lần 1 9/3 N.10 Dầu $119→$80 · Dow hồi +310đ 10–11/3 Kospi –8% · Nikkei –7% · 🔒 CB lần 2 12/3 N.13 Dow –674đ · S&P –1.4% · Nasdaq –1.6% Ngày 57: S&P ATH 7.137 · Dow 49.490 · Brent ~$90 · Vòng 2 Islamabad	🟢 S&P ATH · CEASEFIRE GIA HẠN · Ngày 57 S&P 7.137 ATH · Dow 49.490 · Nasdaq ATH Brent ~$90 · –25% từ đỉnh · market in deal Vòng 2 Islamabad 23/4 · đang đàm phán Iran chiếm 2 tàu 22/4 · EU jet fuel ~5 tuần FT: $2.3B insider trading dầu · 3 lần	28/2: $66 → $83 (+25%) 9/3 đỉnh: $119.50 → $80 12/3 đóng: $100.46 13/3: $103.14 · 15/3: $105.66 19/3 đỉnh: $115 · 21–22/3: $108–$112 23/3: $99.94 · Dow+631 · Trump hoãn 5 ngày 24/3: $104.49 · 15 điểm → Iran "vô lý" 28/3: $112.57 · Houthis vào · cao nhất 7/2022 31/3: $116+ · Brent Q1 +94% kỷ lục 2/4: $108+ → $101 · Trump diễn văn 8/4: $94 · –16% CEASEFIRE · Dow +1.325đ 12/4: $104 · +8% Blockade 14/4: $91 · –8% tin vòng 2 17/4: $83 · –11% Hormuz mở · 18/4 đóng lại 22/4: $101 · +2% ceasefire extended · Iran chiếm 2 tàu 25/4: $105.33 · +16% tuần · Hormuz bế tắc · WTI $94.88 Xăng Mỹ: >$4.00/gal · California >$5 LNG Singapore: +140%	Ceasefire gia hạn 21/4 · vòng 2 23/4. S&P ATH 7.137 · Dow 49.490 · Nasdaq ATH. Brent ~$90 · –25% từ đỉnh $119.50. Iran chiếm 2 tàu 22/4 · EU ~5 tuần jet fuel. FT: $2.3B insider trading dầu 3 lần. Iraq xuất dầu qua Syria (overland). Alternatives: ~14–17/20 Mbd.

⚠️ Kịch bản nguy hiểm — Nếu Đàm phán Thất bại

🟡 Vòng 2 Islamabad 23/4 · Ceasefire gia hạn · đang đàm phán nhưng khó

Lịch sử (1973): Hormuz bị phong tỏa → lạm phát → Fed tăng lãi suất mạnh → suy thoái → S&P mất 6 năm phục hồi.

Thực tế 26/4 — đang đàm phán:
🔴 22/4 Iran chiếm 2 tàu Hormuz · WH: không vi phạm
🔴 EU jet fuel ~5 tuần còn lại · hủy chuyến bay nguy cơ
🟡 Vòng 2 Islamabad 23/4 · Vance + Witkoff + Kushner · chưa có kết quả
🟡 Bất đồng hạt nhân + reparations $270B + Lebanon còn nguyên
🟢 Ceasefire gia hạn · S&P ATH · Brent ~$90
🔴 Nếu đàm phán thất bại → Blockade leo thang → Brent $110+ · EU crisis

📈 Kịch bản phục hồi — Đang diễn ra (26/4)

🟢 S&P ATH · Ceasefire gia hạn · Thị trường pricing in deal · Vòng 2 đang diễn ra

Lịch sử (1991, 2003): Chiến tranh kết thúc nhanh → dầu đảo chiều → S&P +26–29% năm đó.

Đã đạt được (57 ngày):
✅ S&P 500 ATH 7.137 · đã xóa toàn bộ thiệt hại chiến tranh
✅ Ceasefire gia hạn 21/4 · Vòng 2 Islamabad 23/4 đang diễn ra
✅ Alternatives 14–17 Mbd · SPR ~19 ngày · không khủng hoảng
✅ Brent ~$90 · –25% từ đỉnh · thị trường bắt đầu pricing in
⚠️ 22/4 Iran chiếm 2 tàu · Hormuz vẫn thực tế đóng
⚠️ Bất đồng hạt nhân + reparations + Lebanon còn nguyên
Nếu deal Islamabad thành: Brent –$10–20 ngay · post-deal $80–90 · T7 traffic bình thường

🛡 Tài sản trú ẩn — Hiệu suất thực tế 28/2 → 26/4/2026

📊 SỐ LIỆU THỰC TẾ — 28/2 → 26/4/2026 · 57 ngày chiến tranh

Tăng mạnh nhất (hưởng lợi chiến tranh):
🟢 Brent Q1: +94% → dao động $83–104 T4 · hiện $89–95
🟢 Lockheed/Raytheon/RTX: +20–30% · đơn hàng tên lửa kỷ lục
🟢 Exxon/Chevron: +15–20% · Q1 record revenues · VLCC charters
🟢 Halliburton/SLB: +25–30%

Biến động T4 (8/4 → 26/4):
🟢 Ceasefire 8/4: Dow +1.325đ · Seoul +6.9% · Brent –16%
🔴 Blockade 12/4: WTI +8% $104 · stocks sink
🟢 17/4 Hormuz mở: Brent –11% → ngay lập tức
🔴 19/4 chiếm tàu: WTI +7% $89.61

Giảm mạnh (chưa phục hồi):
🔴 Airlines (Delta/UAL): –15→–18% · jet fuel crisis EU
🔴 Du lịch/cruise (RCL): –12→–16%
🔴 Chip/tech (Nvidia/TSMC): –5→–8%

🔑 Bài học từ 50 năm + Nhận định ngày 26/4/2026

Theo Stock Trader's Almanac và RBC Wealth Management: Nhà đầu tư bán tháo khi chiến sự nổ ra thường là sai lầm — chỉ 2 lần dẫn tới sụt giảm kéo dài thực sự là cú sốc dầu 1973 và chiến tranh trùng suy thoái 1990. Ngày 57 (26/4) — S&P ATH · CEASEFIRE GIA HẠN: 21/4 Trump gia hạn ceasefire sát deadline. 22/4 Iran chiếm 2 tàu Hormuz (WH: không vi phạm). 23/4 Vòng 2 Islamabad: Vance + Witkoff + Kushner bay Pakistan. S&P 500 ATH 7.137,90 · Dow 49.490 · Nasdaq longest streak 1992 · đã xóa hoàn toàn thiệt hại chiến tranh. Brent ~$90 từ đỉnh $119.50. FT phát hiện $2.3B insider trading dầu trong 3 lần trước thông báo Trump. Iraq xuất dầu qua Syria overland lần đầu lịch sử. Deal Islamabad → Brent –$10–20 ngay · post-deal $80–90 range · T7 traffic bình thường. Đàm phán thất bại → leo thang → Brent $110+ · EU jet fuel crisis.

Chiến TranhTrung Đông

Chiến Tranh
Trung Đông